Zure neerslag

Zure regen veroorzaakt lange-afstand effecten, meer dan lokale effecten. Verontreinigingen mengen zich in de atmosfeer en daarom is een lokale bron vaak niet aan te wijzen. De verontreinigingen zijn vaak fijner verdeeld en in lagere concentraties aanwezig dan verontreinigingen aan de grond.

Zure depositie heeft meestal een pH beneden de 4, en onder zeer verzurende omstandigheden kan deze dalen tot wel 1,5. Zure regen bestaat uit twee hoofdverontreinigingen, namelijk zwavelzuur (H₂SO₄) en salpeterzuur (HNO₃).

Zwavelzuur vormt bij de omzetting van zwaveldioxide uitstoot uit elektriciteitscentrales, smeltprocessen, haardvuurtjes, uitlaten van auto's en andere bronnen. Het draagt voor 70% bij aan de totale zure depositie.
Reactie mechanisme: SO₃ + H₂O -> H₂SO₄

Salpeterzuur vormt uit stikstofoxiden (NO_x) bij verbranding van fossiele brandstoffen. Het draagt voor 30% bij aan de totale zure depositie.
Reactie mechanisme: NO₂ + OH^- -> HNO₃

Zure depositie leidt tot verschillende milieu- en gezondheidseffecten, bijvoorbeeld:
- Verstikking poriën in bladeren van planten (ontbossing)
- Corrosie stenen muren van gebouwen en monumenten
- Corrise papieren en rubberen objecten
- Verandering bodemchemie (verzuring, verlies plantenvoedingsstoffen)
- Verandering chemische balans rivieren en meren
- Verstoring werking kieuwen van vissen (vissterfte)
- Verergeren van ademhalingsstoornissen bij mensen (astma, bronchitis, longoedeem)

Als mensen sterven aan zure depositie komt dat meestal door overmatige slijmproductie in de bronchieën, waardoor men stikt door zuurstofgebrek, of door een hartaanval.

Zure depositie in verschillende landen

Zure depositie is een grensoverschrijdend milieuprobleem. Dat betekent dat door zure emissies in het ene land ook bossen en gebouwen in een ander land kunnen worden aangetast. Inmiddels zijn internationale afspraken gemaakt, zoals het Sulphur emissions Reduction Protocol (1979) en de Convention on Long-Range Transboundary Air Pollution (1983).

Hier volgen wat voorbeelden van landen die last hebben (gehad) van zure depositie, uit eigen bronnen of van over de grens:
- Groot-Brittannië: heftige smog in Londen, vooral in 1952
- Duitsland: zure nevel in centraal Duitsland en het Zwarte Woud, koude zure smog uit Polen en voormalig Tsjecho-Slowakije in 1985
- Griekenland: intensieve industrialisatie in de omgeving van Athene veroorzaakt de verwering van oude monumenten zoals het Parthenon door zure depositie
- Italië: schade aan stenen gebouwen in Venetië door zure depositie
- Scandinavië: zure regen die voor 15% afkomstig is vanuit Groot-Brittannië
- Schotland: zwarte zure sneeuwval in het Cairngorm gebergte in 1984
- Nederland: corrosie aan bellen van de Utrechtse Domtoren sinds 1951
- Verenigde Staten: zure regen verstoord bosecosystemen en verontreinigd oppervlaktewateren, industriële verbrandingsprocessen van fossiele brandstoffen worden aangepast om zwaveldioxide emissies te voorkomen

Bronnen

Graham and Trotman, 1983, Acid rain – A review of the phenomenon in the EEC & Europe, Environmental Resources Ltd

Pearce, 1987, Acid rain, what is it and what is it doing to us?, Richard Clay Ltd

http://bqs.usgs.gov/acidrain

http://en.wikipedia.org/wiki/Acid_deposition