Desinfectie van drinkwater en regelgeving voor desinfectie
Decennialang heeft chloor een belangrijke rol gespeeld voor de waterzuivering. Wereldwijd is chloor het meestgebruikte desinfectiemiddel. Het heeft het voordeel dat het goedkoop is en makkelijk is te produceren. Chloor doodt ziektekiemen zeer effectief maar geeft een duidelijke smaak aan het water. Het heeft ook bijgedragen aan de betrouwbaarheid van drinkwater dat uit oppervlaktewater is bereid. Daar waar geen gemeenschappelijke desinfectie van het drinkwater plaatsvindt, maakt men soms gebruik van
chloortabletten om het water te desinfecteren. Sinds de ontdekking van
desinfectiebijproducten worden voor de desinfectie van drinkwater steeds vaker andere middelen
gebruikt.
Desinfectie van drinkwater in Nederland
Het water dat in Nederland gebruikt wordt voor drinkwater is over het algemeen van goede
kwaliteit. In tachtig procent van het Nederlandse drinkwater (2003) zit helemaal geen chloor. Als er desinfectie wordt toegepast, gebruikt men vaak
ozon of chloordioxide. Sommige waterleidingbedrijven, zoals Evides Rotterdam, gebruiken nu nog wel chloor bij de zuivering van oppervlaktewater, maar alleen in zeer kleine hoeveelheden. De drinkwaterbedrijven die nu nog voor primaire desinfectie chloor gebruiken, moeten vanaf 2005 een ander primair desinfectiemiddel gaan gebruiken. In Nederland wordt doorgaans geen desinfectiemiddel gebruikt voor residuale desinfectie in het waterleidingnet. Sommige drinkwaterbedrijven spoelen het disrtibutiesysteem wel geregeld om bacteriegroei en de vorming van
biofilm tegen te gaan. Bij bacteriële
verontreiniging, die plotseling kan optreden door een leidingbreuk, is chloor tijdelijk nodig om eventuele ziekteverwekkende bacteriën te doden. In dat geval gaat het om zeer kleine doses, die absoluut niet schadelijk zijn voor de
gezondheid.
Regelgeving voor drinkwater in Nederland
Leidingwater mag geen risico’s opleveren voor de volksgezondheid. Dat is een ruim begrip, dat in de Waterleidingwet en in het Waterleidingbesluit nader wordt uitgewerkt. Daarin staan ook specifieke eisen voor drink- en warm tapwater. Deze normen zijn vastgesteld door het ministerie van VROM, in overleg met de waterleidingbedrijven en mede op basis van adviezen van diverse organisaties die wetenschappelijk onderzoek doen naar de effecten van stoffen op het milieu en de volksgezondheid, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Gezondheidsraad. In de normen zijn veelal veiligheidsmarges ingebouwd. Bij de vaststelling van de normen wordt altijd uitgegaan van de zwakste groepen (bijvoorbeeld zuigelingen). De waterbedrijven blijven met de productie van drinkwater ruim binnen de wettelijke normen. De resultaten van het onderzoek in de laboratoria van de waterbedrijven is gewoonlijk goed: Er valt niets op het drinkwater aan te merken. Als er een verhoogde concentratie van een stof wordt aangetroffen nemen de waterbedrijven preventieve maatregelen. Dit gebeurt in overleg met de VROM-Inspectie, die belast is met het toezicht op de kwaliteit van het drinkwater. Deze maatregelen kunnen bestaan uit een extra zuivering, een menging met ander water, of in het uiterste geval sluiting van de bron of inlaat.
De richtlijn die de Europese Unie heeft opgesteld voor het drinkwater, is ook geïntegreerd in de Nederlandse wetgeving. Voor huishoudwater gelden in 2003 voorlopige eisen, geformuleerd in rapporten van Kiwa en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM).
Normen drinkwater Nederland
Al het drinkwater in Nederland dat bedoeld is voor menselijke consumptie moet voldoen aan de normen die gesteld zijn in het
Drinkwaterleidingbesluit. In het Drinkwaterleidingbesluit staat vermeld dat er geen stoffen aan het drinkwater mogen worden toegevoegd. Drinkwaterbedrijven hebben een ontheffing gekregen voor het ministerie van VROM om desinfectiemiddelen toe te mogen passen.
Het water wordt onder andere gecontroleerd op de aanwezigheid van coliformbacteriën, zoals Escherichia coli. Dit zijn bacteriën die van nature voorkomen in de darmen van mensen. De aanwezigheid van deze bacteriën kan er op wijzen dat het water besmet is met
fecale verontreiniging. Hierbij kunnen zich ook ziekteverwekkende darmbacteriën bevinden, die een gevaar vormen voor de gezondheid. De aanwezigheid van andere
bacteriën, die in de bodem en op vegetatie voorkomen, worden gemeten aan de hand van kolonievormende eenheden.
Controle kwaliteit drinkwater
In het Waterleidingbesluit staan kwaliteitseisen voor het drinkwater.
Alle partijen die betrokken zijn bij de levering van leidingwater in Nederland moeten regelmatig de kwaliteit
van het drinkwater onderzoeken. Dit zijn de waterleidingbedrijven, eigenaren van collectieve watervoorzieningen en eigenaren van grote collectieve leidingnetten. De resultaten van deze onderzoeken moeten voor iedereen beschikbaar zijn. Het ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) maakt jaarlijks in samenwerking met het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een landelijk rapport over de kwaliteit van drinkwater in Nederland.
In het Waterleidingbesluit (onderdeel van de Waterleidingwet) staat precies aangegeven hoeveel van een stof in het drinkwater mag zitten en op welke wijze het drinkwater gecontroleerd moet worden. Het water wordt tijdens alle fasen van de drinkwaterbereiding dagelijks gecontroleerd; tijdens de winning, tijdens en na de zuivering en bij aftappunten in het leidingnet. Bovendien wordt ook regelmatig bij de consument thuis
gecontroleerd.
Sommige drinkwaterleidingbedrijven in Nederland bieden via hun website informatie aan over de kwaliteit en samenstelling van het drinkwater dat zij
leveren. Drinkwaterbedrijven in Nederland zijn niet verplicht om dit te doen. Als er in het drinkwater een stof voorkomt die ongewenst is, zijn drinkwaterbedrijven alleen verplicht om hierover direct melding te maken aan consumenten als deze stof de wettelijke norm overschrijdt. Waterbedrijven zijn wel verplicht om jaarlijks rapportage uit te brengen van de waterkwaliteit van het water dat zij leveren. Op basis van deze gegevens stelt de VROMinspectie haar jaarlijkse drinkwaterrapport op. Consumenten die informatie willen over de kwaliteit van het drinkwater kunnen dit opvragen bij de Registratie opgaven van Waterleidingbedrijven.
EU
WHO
USA
|
