Water mythologie

Oude verhalen kunnen worden verdeeld in geschiedenis, mythen en legenden. Geschiedenis beschrijft gebeurtenissen waarvan we weten dat ze echt gebeurt zijn, terwijl mythen en legenden, hoewel van generatie op generatie overgeleverd, nooit helemaal bewezen zijn. Het verschil tussen mythen en legenden is dat legenden, of sagen, de verhalen vertellen van helden en hun heldendaden, terwijl mythen de verhalen vertellen van wezens en goden en hoe deze leefden. Mythen lijken dus meer op de sprookjes die aan kleine kinderen worden verteld.

Water speelt in mythen en legenden een belangrijke rol. Er zijn mythische waterwezens en goden, verhalen van helden die zich aan of in het water afspelen, en zelfs verhalen van eilanden en continenten die eens bestonden, maar tot op de zeebodem gezonken zijn. Deze pagina bevat een selectie van de bekendste mythen en legenden die iets te maken hebben met water. In de laatste paragraaf staat voor geïnteresseerden wat literatuur genoemd.

1. Wezens

Asrais
In de Schotse mythologie zijn Asrais, of water wezens, geheel doorzichtige wezens die vaak voor zeegeesten worden aangezien. Ze kunnen zowel mannelijk als vrouwelijk zijn en leven alleen onder water. Het zijn nachtwezens en overdag zou iemand dus nooit een Asrai tegenkomen. Wanneer ze gevangen worden en aan zonlicht worden blootgesteld, smelten de Asrais en blijft alleen een plasje water over.

Bäckahästen
Bäckahästen betekent beekpaard; dit was de naam van een mythologisch paard in Scandinavische verhalen. Ze verscheen in mistig weer bij de rivieren, en mensen die besloten haar te berijden kwamen niet meer van haar rug af. Het paard sprong uiteindelijk in de rivier, waardoor de berijder verdronk. In Keltische folklore worden kelpies beschreven; paarden die van vorm kunnen veranderen. Men denkt dat Bäckahästen een kelpie was.

Blauwe Mannen van de Minch
Deze bovennatuurlijke wezens zouden in grotten onder water leven in de Minch, een watergang tussen Lewis, Long Island en de Shaint eilanden bij Schotland. De Blauwe Mannen leken op mensen, maar hadden een blauwe huid. Ze waren er berucht om langs voorbijvarende schepen te zwemmen, en te proberen deze tot zinken te brengen door stormen te creëren en de zeemannen het water in te lokken. Als een kapitein zijn schip wilde redden moest hij hun raadsels oplossen en hun rijmen afmaken, en hij moest ervoor zorgen dat hij altijd het laatste woord had. De Blauwe Mannen leefde in hiërarchie, en hadden een opperhoofd. Hierdoor denken velen dat ze zeemeermannen zijn. Anderen zien de Blauwe Mannen als gevallen engelen.

Bunyip
Bunyip betekent duivel, of geest. Het is een mythologisch wezen uit het Australië van de Aboriginals dat in moerassen, beken, rivierbedden en waterplaatsen zou ronddolen. De Aboriginals hoorden ze 's nachts schreeuwen. Zij dachten dat de Bunyip mensen aten wanneer zij onvoldoende voedsel meer hadden, bij voorkeur vrouwen, en wanneer er in het rivierengebied ziekten uitbraken gaven zij de Bunyip hiervan de schuld. Bunyup zouden zwemvliezen hebben, een paardenstaart en walrusachtige slagtanden. Tegenwoordig wordt gezegd dat de Bunyip maar verzonnen zijn, en dat de schreeuwen die de Aboriginals hoorden van buidelratten of koala's afkomstig waren. De schreeuwen van vrouwen die door de Bunyip werden gevangen zouden eigenlijk blaffende uilen zijn geweest.

Ceto
Ceto was een vreselijk zeemonster in de Griekse mythologie, en dochter van Gaia en Pontus. Ze was de belichaming van de gevaren van de zee. Haar man was Porcys, en hun kinderen heetten de Porcydes. Hieronder waren de Hesperides (nimfen), de Graeae (archaïsche water godinnen), de gorgons (vrouwelijke monsters met scherpe klauwen en giftige slangen als haar, waaronder Medusa), zeemonster Scylla, en andere waternimfen en zeemonsters. Ceto werd uiteindelijk de benaming van alle zeemonsters.

Charon en de hellehond
Charon was een mythologische oude veerman die de doden naar de Onderwereld voer, waarbij hij de rivier Acheron (rivier van rampspoed) overstak. Hij nam alleen de zielen mee van de doden die op de juiste manier waren begraven met een munt in hun mond. De rivier werd bewaakt door een hellehond, die ervoor zorgde dat geen enkele ziel ooit het rijk der doden verliet. In de Griekse mythologie was dit een driekoppige hond die Cerberus heette, en in de Noorse mythologie een bloederige hond met vier ogen, die Garm heette.

Chessie
Over de Chesapeake Bay tussen Virginia en Maryland wordt verteld dat er een monster huist, die Chessie wordt genoemd. Enkele mensen zeggen een slangachtig wezen met zwemvliezen en schubben te hebben gezien. Tot nu toe zijn geen foto's genomen, terwijl er wel foto's zijn die Nessie zouden voorstellen, het zeemonster dat in het meer van Loch Ness in Schotland zou wonen.

Drakenkoningen
De Chinezen vertelden verhalen over drakenkoningen, wezens die uit vier draken bestonden. Ieder van deze draken heerste over een van de wereldzeeën, in het noorden, zuiden, oosten of westen. De drakenkoningen konden een menselijke vorm aannemen, en woonden in paleizen onder water die door garnalen en krabben werden bewaakt.

Fosse grim
In de Scandinavische mythologie was Fosse grim een watergeest die betoverende melodieën speelde op een viool, waardoor vrouwen en kinderen naar het water gelokt werden en verdronken in meren en rivieren. Echter, in sommige verhalen is Fosse grim juist een onschuldig wezen, die simpelweg de mensen vermaakt met zijn muziek. Volgens een mythe ging Fosse grim zelfs wonen bij een mens die verliefd op hem werd, maar na een tijdje keerde hij terug naar het water omdat hij niet te lang op het land kon leven.

Grindylows
Deze waterdemonen werden voor het eerste genoemd in Britse folklore in Yorkshire. Ouders vertelden hun kinderen verhalen van gryndilows om te voorkomen dat ze te dicht bij het koude, diepe water zouden komen. Gryndilows zouden lange vingers hebben waarmee ze kinderen het diepe in trokken.

Jengu
Jengu waren watergeesten in de mythologie van Sawa, een etnische groepering in Kameroen. Zij zouden op zeemeermensen lijken, maar hadden spleetjes tussen de tanden en lang, wollig haar. De Sawa geloofden dat deze geesten intermediaren waren tussen de menselijke en de spirituele wereld. Jengu zouden ook ziekten kunnen genezen, en speelden een belangrijke rol in enkele rituelen van de stam, zoals het ritueel van volwassenheid. In West, Centraal en Zuidelijk Afrika geloven enkele stammen in Mami Wata, een watergeest die erg op de Jengu lijkt.

Kappas
Kappas zijn watergeesten in de Japanse mythologie, waarvan men dacht dat ze redelijk intelligent zijn. Het zijn aapachtige wezens met hoofden in de vorm van schotels, lange neuzen en een geelgroene huid. Kappas zouden kinderen naar het water lokken en ze erin trekken, waarna ze hun bloed dronken. De grootste zwakte van de Kappa is dat hun hoofden gevuld zijn met water, en wanneer dat eruit loopt verliezen ze hun krachten.

Kraken
De Kraken is een legendarisch zeemonster dat vaak in piratenverhalen voorkomt. Het zou bij de kusten van Noorwegen en IJsland leven. Mensen dachten dat het monster een soort grote inktvis is, die in de diepe oceaan leeft en af en toe naar de oppervlakte komt om schepen te doen zinken. Sommigen beweren dat eilanden die men wel eens ziet en die vervolgens onder het wateroppervlak verdwijnen eigenlijk de Kraken is. Men zegt ook wel dat de activiteit van de Kraken eigenlijk onderzeese vulkanische activiteit is in de omgeving van Scandinavië, omdat het bubbels en golven veroorzaakt.

Nessie
Nessie is een mysterieus wezen dat in het meer van Loch Ness bij Inverness, Schotland zou wonen. Men denkt dat het wezen vrouwelijk is, vanwege de vrouwelijk klank van de bijnaam. Veel mensen beweren dat ze het 'monster van Loch Ness' hebben gezien, en enkelen hebben zelfs foto's gepubliceerd waarvan zij beweerden dat het Nessie was. Tot nu toe is er echter geen enkel bewijs voor deze beweringen. Men denkt tegenwoordig dat het wezen wel eens een plesiosaurus zou zijn (een carnivoor zeewezen uit de tijd van de dinosauriërs). Veel paleontologen zeggen dat de beweringen onjuist zijn, omdat het water van Loch Ness te koud is voor een koudbloedige dinosaurus, en omdat in het meer onvoldoende voedsel aanwezig is. Ook zou het wezen vaan naar boven moeten komen om adem te halen, en daardoor zou het veel vaker gezien zijn. Enkele paleontologen beweren dat het onmogelijk is dat een beest dat miljoenen jaren geleden is uitgestorven in een meer woont dat slechts 10.000 jaar geleden ontstond. Toch geloven veel mensen nog in het bestaan van Nessie, en ze denken dat het dier zich naar verloop van tijd aangepast heeft aan veranderende omstandigheden.

Leviathan
In de bijbelse mythologie was Leviathan een zeemonster uit het eeuwenoude Kanaän, en men dacht dat deze met de duivel samenwerkte. Het monster werd afgebeeld als een kronkelende zeeslang, die de chaos symboliseerde. Andere religies beeldden Leviathan af als een walvisdemoon met zeven hoofden, en men dacht dat hij de koning van leugens en van de vissen was. In het moderne Hebreeuws betekent Leviathan gewoon walvis.

Lorelei
Volgens de Duitse mythologie woonde op de rots Lorelei aan de Rijn by Sint Goar een mooie vrouwe die Lorelei heette. De rivier was bij de rots erg smal, en daarom was het een gevaarlijke plek om door te varen. Volgens de mythe bracht Lorelei schepen in gevaar door te zingen, omdat de zeemannen opkeken en daardoor hun schepen op de rotsen voeren. Na de dood van de zoon van een edelman kwamen soldaten naar de rotsen om Lorelei gevangen te nemen. Ze zag hen echter aankomen en vroeg de rivier om hulp. Zo overstroomden de rotsen en werd Lorelei over de zee weggedragen. Ze is sindsdien nooit meer gezien.

Melusine
Melusine was een vrouwelijke geest van zoetwater in heilige bronnen en rivieren in de Europese mythologie. Ze wordt meestal afgebeeld als een soort zeemeermin, en heeft op andere afbeeldingen vleugels. Volgens een van de verhalen was ze de dochter van de fee Pressyne en een mens, en werd ze toen ze klein was naar het eiland Avalon gebracht om daar op te groeien. Toen ze hoorde dat haar vader haar moeder bedrogen had, zinde ze op wraak. Haar moeder hoorde hier echter van en vervloekte Melusine, waardoor ze vanaf haar middel het lichaam van een slang had. Ze kreeg schubben op haar armen en haar handen werden vinnen, en ze kon nooit meer haar oude vorm aannemen.

Meermensen
In veel mythen komen meermensen voor, die het hoofd en bovenlichaam van een mens hebben en de staart van een vis. De mannelijke variant heet zeemeerman, en de vrouwelijk variant zeemeermin. Deze wezens zijn meestal heel mooi en charmant, en kunnen zeemannen op de rotsen doen varen. In sommige verhalen worden zeemeerminnen echter verliefd op mensen. In de oude Disney film 'De Kleine Zeemeermin' ruilt zeemeermin Ariël haar vissenstaart in voor een paar benen, om met haar geliefde prins Erik te kunnen trouwen.

Nereïden
In de Griekse mythologie zijn Nereïden zeenimfen. Zij zijn de dochters van Nereus de zeegod, en zijn vrouw Doris. In tegenstelling tot sirenen waren nereïden vriendelijke wezens, en hielpen zij de zeelieden door de stormen heen. Volgens de mythen leven ze vooral in de Middellandse zee. Voorbeelden zijn Thetis en Amphrite (zie 4).

Panlong
Draken spelen een belangrijke rol in de Chinese mythologie. Zij waren meestal gebonden aan een van de elementen. De Panlong waren de waterdraken, die in de wateren van de Oriënt woonden (het Nabije, Midden en Verre Oosten).

Rusalka
De Rusalka waren vrouwelijke geesten in de Slavische mythologie. Zij zouden ontstaan uit de zielen van jonge vrouwen die in of bij meren overleden waren, en die meestal waren vermoord. De geesten waren niet gewelddadig, maar zij bleven ronddolen tot hun dood gewroken was. Sommigen zeggen dat Rusalka vrouwen waren die te vrouw gestorven waren door zelfmoord of moord dat met een geliefde te maken had, en dat zij gedurende de tijd die zij op aarde hadden moeten doorbrengen blijven dolen. Anderen zeggen dat watergeesten onreine doden waren, zoals ongedoopte baby's en mensen die stierven door zelfmoord.

Selkies
In de Schotse mythologie waren selkies zeeleeuwen die hun huid konden afschudden en dan een menselijke vorm aannamen. Zij zouden aan de kust van Orkney en Shetland leven. Als een vrouwelijke selkie haar huid aflegde en een mens het vond, moest zij met hem trouwen. Wanneer zij echter haar huid weer terugvond keerde ze terug naar de zee, en zou haar man wegkwijnen en sterven. In Ierland heetten deze mythologische wezens de Roanes.

Sirenes
In de Griekse mythologie waren sirenes zeenimfen die op het eiland Sirenium scopuli woonden, en zij waren dochters van Ceto het zeemonster en Porcys de zeegod. Met hun betoverde klanken lokten zij zeelieden naar de rotsen, waardoor de schepen zonken. Het is onzeker hoeveel sirenes er precies waren, omdat in verschillende verhalen het aantal varieert tussen twee en vijf. Sommigen beweren dat de sirenes speelkameraadjes waren van Persephone, het dochtertje van Zeus en Demeter. Toen Persephone door Hades werd ontvoerd naar de Onderwereld, vervloekte Demeter de sirenes waardoor zij monsters van overlevering werden. De sirenes werden vaak afgebeeld als vrouwen met de benen en vleugels van vogels, die een groot aantal verschillende muziekinstrumenten bespeelden. Ook werden zij wel eens afgebeeld als half men, half vis (zie foto). Omdat sirenes en zeemeerminnen dan dezelfde wezens zijn, wordt sirene vaak gebruikt als een synoniem voor zeemeermin. In de Duitse mythology stonden sirenes bekend als Nixies, en in de Welse en Bretonse mythologie als Morganen.

Tahoratakarar
In de Polynesische mythologie werd een vrouw genaamd Takua ontvoerd door twee kwade geesten, en zij stalen de baby die in haar buik groeide. Toen steeg het zeeniveau, en losten de geesten op in een wolk. De baby, genaamd Tahoratakarar, werd door de zee zelf grootgebracht. Andere zeegeesten bouwden een grote boot voor hem die gebonden was aan de Onderwereld. Deze voer 's nachts en stopte als iemand op zee overleed, waarna de ziel werd meegenomen. De boot stond in de mythe bekend als de Boot der Zielen, of de Boot van de Doden. De mythe lijkt daardoor veel op die van Charon in de Griekse mythologie.

Titanen
De Titanen waren twaalf goddelijke wezens die over de aarde heersten in de Griekse mythologie. Zij werden geassocieerd met de oerconcepten die uit hun namen werden afgeleid, zoals oceaan, maan en geheugen. Oceanus en Thetys, kinderen van Uranus en Gaia, waren de Titanen die oorspronkelijk over de wereldzeeën heersten. Oceanus zou het bovenlichaam van een man hebben met een lange baard en hoorns, en het onderlichaam van een slang. Hij heerste over de oceanen. Zijn zuster Thetys heerste over de rivieren, waaronder de Nijl en de Menderes. Zij trouwden met elkaar en kregen meer dan 3000 kinderen, die Oceaniden heetten. Nadat de Olympiaden, de jongere broers en zussen van de Titanen, uiteindelijk de Titanen versloegen, heersten Poseidon (Neptunus) en zijn onwillige vrouw Amphrite over het water.

Uncegila
Uncegila was een machtige waterslang in de Inheemse Amerikaanse mythologie. Zij verontreinigde rivieren en liet vervolgens het land overstromen met zout water waardoor er niets kon groeien. Volgens de mythe werd zij uiteindelijk gedood door een tweeling die de enige kwetsbare plek op haar lichaam raakte. Terwijl de zon haar vlees verschroeide droogde de bodem op, en hierdoor zouden de Badlands in Nebraska en Dakota gevormd zijn, dit is een woestijngebied in de Verenigde Staten van Amerika.

Vodianoi
Dit zijn watergeesten in de Slavische mythologie die in paleizen onder water woonden, gebouwd uit gezonken schepen. Zij werden afgebeeld als oude mannen met lange groene baarden, die bedekt waren met haren, schubben en slijm. Men zegt dat de Vodianoi de kaalheid van mensen beledigend vonden, en dat zij daarom zwemmers verdronken. Zij namen de drenkelingen mee naar hun onderwater paleizen en maakten ze tot slaven. De enigen die wegkwamen waren molenaars en vissers, omdat deze met de wezens bevriend waren. Vodianoi trouwden vaak met Rusalka, en net als Rusalka denkt men dat zij geesten van de onreine doden zijn. Sommige zouden zich in vissen kunnen veranderen.

De Vrouwe van het Meer
De Vrouwe van het Meer is de naam van een mythologische watergeest die in verschillende legenden wordt genoemd, waaronder de beroemde legende van koning Arthur. Zij zou Heer Lancelot van het Meer hebben grootgebracht, ze gaf Excalibur aan Arthur, en ze bracht de koning naar Avalon na zijn dood. Waarschijnlijk was Viviane de Vrouwe van het Meer aan het begin van het leven van koning Arthur, en werd zij later opgevolgd door Nimue. Lancelot ontving tijdens zijn opvoeding een ring van de Vrouwe die hem tegen alle magie beschermde.

Waternimfen (Najaden)
Nimfen zijn vrouwelijk wezens die gebonden zijn aan een specifieke locatie of landvorm. Najaden zijn waternimfen, die in fonteinen, bronnen, waterputten, beken, rivieren, moerassen, vijvers en lagunes wonen. De essentie van een najade was gebonden aan de waterbron waarin zij woonde. Als een bron opdroogde, stierf de najade. In sommige overleveringen worden najaden gezien als gevaarlijke wezens die mannen verdronken door ze onder water mee te nemen wanneer ze gefascineerd waren door hun schoonheid, en de mannen werden nooit meer gezien. Najaden stonden wel bekend om hun jaloerse karakters. Een najade die bedrogen werd door haar man zou hem daarop blind hebben gemaakt uit wraak. In de Griekse mythologie waren najaden echter vriendelijke wezens die de zeelieden door hevige stormen hielpen. Zij zouden ook toekomst visioenen hebben, en maakten profetieën.

Er zijn verschillende soorten najaden:
Crinaeae, leefde in fonteinen
Limnades, leefden in meren
Pagaeae, leefden in bronnen
Potameides, leefden in rivieren
Eleiomomae, leefden in moerassen

Water elven
Water elven waren menselijke vrouwen met een huid in de kleur van de zee. Zij konden zowel water als lucht ademen, en konden dus in het water en op het land leven. Zij waren volgens de verhalen niet gevaarlijk, tenminste als mensen ze met rust lieten.

2. Mensen

Achilles
In de Griekse legende was Achilles een held in de Trojaanse oorlog. Hij leek onoverwinnelijk, en geen enkele man kon hem verslaan. Volgens de legende zou dit komen doordat zijn moeder, zeenimf Thetis, hem na zijn geboorte in de Rivier de Styx had gedoopt, waardoor hij onkwetsbaar werd. Zij was alleen vergeten de hiel waarbij zij hem vasthield onder te dompelen, en dat werd zijn kwetsbare plek. In de Trojaanse oorlog vermoordde Achilles Hector, en uiteindelijk zinde diens broer Paris op wraak. Toen de gevechten vorderden doodde Paris Achilles door een pijl door zijn voet te schieten.

Beowulf
Beowulf was de held van een oud Angel-Saksisch gedicht. Hij versloeg twee monsters die in een meer in een grot onder water leefden. Het monster Grendel kwelde al jaren de mensen in de Deense vleeshal Heorot, en hij at vele soldaten op. Toen Beowulf en zijn leger arriveerden, geloofden de mensen totaal niet dat zij het monster zouden kunnen verslaan, maar wilden hen toch een kans geven. Lang nadat de bewoners waren gaan slapen, wachtten Beowulf en zijn leger het monster op in de vleeshal. Grendel arriveerde en in het begin leek hij de mannen van Beowulf te verslaan, want hun zwaarden hadden totaal geen effect op het monster door zijn dikke huid. Plotseling greep Beowulf de arm van Grendel, en liet die niet meer los. Na een lange worsteling lukte het Beowulf de arm af te rukken. Grendel keerde terug naar zijn moeder in de grot, en bloedde daar dood. Vervolgens besloot Beowulf om naar de grot te gaan om ook de moeder om te brengen. Uiteindelijk slaagde hij hierin met een zwaard uit de grot dat eens van Grendel was geweest. Toen de mannen van Beowulf bloed omhoog zagen komen in het meer dachten zij dat hun leider dood was. Maar Beowulf zwom naar de oppervlakte, groette zijn mannen, en keerde als held terug naar Heorot.

Deucalion
In de Griekse mythologie was Deucalion de zoon van Prometeus, de Griekse Titaan van het vuur. Zeus was kwaad op de Grieken vanwege hun holistische geloven, en daarom eindigde hij de Bronstijd met een zondvloed. De zee steeg en overstroomde alles, maar Deucalion's vader had hem van tevoren gewaarschuwd. Deucalion bouwde en ark en bracht voorraden aan boord, waardoor hij en zijn vrouw Pyrrha als enigen de vloed overleefden. Na de vloed brachten zij een offer aan Zeus, en deze veranderde rotsen in kinderen. De mannen heetten Deucalions en de vrouwen Pyrrhas.

Daedalus and Icarus
Een van de Griekse legenden vertelt het verhaal van Daedalus en zijn zoon Icarus, die door koning Minos in het labyrint bij de Minotaurus opgesloten waren. Daedalus had op een dag de koningin geholpen een witte stier te ontmoeten waarop zij verliefd was geworden, en daaruit werd de Minotaurus geboren. Hij was een vreselijk monster die iedere negen jaar veertien Athenen nam als voedsel. Daedalus en Icarus wachtten in het labyrint tot de Minotaurus hen zou vinden, en opeten. Op een dag had Daedalus echter een ontsnappingsplan geformuleerd; hij besloot grote vleugels te maken uit de vleugels van vogels die zijn zoon van tijd tot tijd ving. Hij bond de vleugeltjes aan elkaar met was. Uiteindelijk waren de enorme vleugels klaar en konden ze ontsnappen. Daedalus waarschuwde zijn zoon niet te dicht bij de zon te vliegen, omdat de was dan zou smelten en de vleugels uit elkaar zouden vallen. Maar Icarus was zo verbaasd dat de vleugels werkten dat hij niet oplette en de waarschuwing in de wind sloeg. Hij vloog te dicht bij de zon en de was smolt, waardoor de vleugels uit elkaar vielen. Daedalus kon zijn zoon niet helpen, en keek toe hoe zijn enige verwant met enorme snelheid naar beneden viel de zee in. De klap waarmee hij het water raakte was zo hard dat hij onmiddellijk stierf.

Laurens
In de Duitse mythologie was Heer Laurens een zeer knappe ridder. Op een dag kwam hij op een queeste de waternimf Ondine tegen, en zij werd meteen verliefd op hem. Nadat zij hem dit verteld had traden ze in het huwelijk. Maar zodra een waternimf zich aan een mens bindt en zijn kind draagt, is zij niet langer onsterfelijk. Nadat Ondine een zoon kreeg van Heer Laurens, begon zij ouder te worden. Door haar veranderende uiterlijk was Laurens niet langer in haar geïnteresseerd, en hij begon andere vrouwen op te zoeken. Op een dag betrapte Ondine haar man met een ander in de stallen, en uit wraak vervloekte zij hem. Zolang hij wakker was kon hij ademhalen, maar als hij ooit in slaap viel zou zijn adem stokken, en zou hij sterven.

Lelawala
Volgens een Inheems Amerikaanse legende was Lelawala een mooi meisje dat door haar vader aan een koning werd uitgehuwelijkt. Zij had echter een bloedhekel aan de koning, en verlangde naar haar ware liefde He-No. Hij was de god van de donder en woonde in een grot onder de Horseshoe Falls, een onderdeel van de Niagara watervallen in de Verenigde Staten. Ze besloot dat ze kosten wat kost He-No wilde vinden, en ze voer met een kano de watervallen op. He-No had gelukkig toegekeken, en hij vind Lelawala op terwijl zij in de diepte stortte. Men zegt dat ze sindsdien altijd bij elkaar zijn gebleven en dat hun geesten nog steeds samen in de grotten onder de watervallen huizen.

Manu
In de Hindoestaanse mythologie was Manu een man die de zondvloed overleefde. Op een dag waste hij zijn handen in de rivier, en een vis zwom in zijn handen en smeekten hem zijn leven te redden. Het was Matsya, een avatar (de belichaming van een god). Manu stopte de vis in een pot, en toen deze begon te groeien stopte hij hem eerst in een tank, toen in een rivier en uiteindelijk in de oceaan. De vis waarschuwde hem vervolgens dat een zondvloed alle leven op aarde zou verwoesten. Manu bouwde een boot en deze werd door Matsya een bergtop op gesleept, en daardoor overleefde Manu de vloed.

Menelaus
Menelaus was de man van Helena van Troje, voordat Paris haar meenam omdat hij verliefd op haar was. Op zijn reis terug van de Trojaanse oorlog kwam hij Eudothea tegen, de dochter van de zeegod Proteus. Zij nam hem in vertrouwen en vertelde hem dat hij haar vader gevangen moest nemen, en hem moest dwingen te vertellen welke goden Menelaus had beledigd. Zo kon hij hen offer brengen en gunstig stemmen voor hij naar huis terugkeerde. Proteus sliep meestal op het strand tussen de walvissen, en daar ving Menelaus hem. Proteus kon een andere vorm aannemen, en veranderde achtereenvolgens in een leeuw, een slang, en varken, een boom en enkele andere dingen. Maar Menelaus liet hem niet los en dus toonde Proteus hem hoe hij de goden gunstig kon stemmen. Hij vertelde Menelaus ook dat zijn broer Agamemnon was vermoord, en dat Odysseus op weg naar huis van de Trojaanse oorlog op het eiland Calypso was gestrand.

Noach
In de bijbel worden Noach en zijn familie genoemd als de enige overlevenden van de Zondvloed. Noach was van de tiende generatie na Adam, en alle mensen van de wereld stamden af van zijn zoons Shem, Ham en Jafeth. Volgens de legende zei God op een dag tegen Noach dat hij een ark moest bouwen om zichzelf en zijn familie te redden van de vloed die de gehele mensheid zou wegvagen. Van elk dier bracht hij een mannetje en een vrouwtje mee in de ark. Na honderdvijftig dagen daalde het water weer, en strandde de ark op de bergen van Ararat. Noach bouwde daar een altaar, en ging vervolgens verder met zijn leven. Men zegt dat hij wel 900 jaar oud werd, en hij was ook de laatste van een oud ras van mensen met een enorm lang leven. Er zijn veel verschillende versies van dit verhaal en in overleveringen van verschillende oude volkeren heeft de held ook verschillende namen. Voorbeelden zijn Atrahasis, Ziusudra, en Utnapishtim in de Sumerische mythologie. De man in de Sumerische mythe wordt van de vloed gered door een waarschuwing van Enki, de god van het grondwater (zie 4). Deze god werd meestal afgebeeld met schubben, en twee waterstromen vanaf zijn schouders die de Rivieren de Eufraat en de Tigris moesten voorstellen. Een ander voorbeeld van een aangepaste versie van het verhaal is de mythe van Manu in de Hindoestaanse mythologie.

Orpheus
Orpheus was een man die erg verliefd werd op de rivier nimf (najade) Eurydice. Zij waren samen heel gelukkig, en Orpheus zong verschillende liederen over de schoonheid van Eurydice. Op een dag werd zij echter gebeten door een slang terwijl ze een wandeling maakte, en zij stierf onmiddellijk zonder afscheid van Orpheus te kunnen nemen. Orpheus was er zo kapot van dat hij afreisde naar de Onderwereld om haar terug te halen. Hij ging naar Hades en Persephone, en zong de liederen over Eurydice voor hen. Zij waren ontroerd, en vertelden hem dat hij haar mee terug naar de oppervlakte mocht nemen. Hij moest echter wel een eind voor haar uit lopen, en als hij om zou kijken, zou zij voorgoed terugkeren naar de Onderwereld. Na enige tijd kon Orpheus de passen van Eurydice niet langer achter hem horen, en hij begon te twijfelen of zij hem wel had kunnen bijhouden in zijn haast uit de Onderwereld te vertrekken. Uiteindelijk keek hij om. Zij liep achter hem, maar hij kon haar slechts een ogenblik aankijken voor zij voorgoed naar de Onderwereld terugkeerde. Orpheus probeerde haar weer te vinden, maar hij werd door Hades niet meer toegelaten. Hij keerde alleen terug naar de oppervlakte, een droevig man, en zong mooie liederen over Eurydice tot de dag dat hij stierf.

Perseus
Perseus was een held in de Griekse mythologie. Op een dag passeerde hij de kliffen van Ethiopië, en zag een mooie vrouw die aan de rotsen vastgebonden was. Zij bleek de Ethiopische prinses Andromeda te zijn, en zij zou geofferd worden aan een zeemonster die naar het land was gestuurd door een zeegod die haar moeder had beledigd. Perseus kreeg medelijden met Andromeda en doodde het monster met zijn sikkel. Samen keerden Perseus en Andromeda terug naar haar huis. Haar ouders waren dolgelukkig haar weer te zien, en zij besloten een huwelijk tussen haar dochter en Perseus goed te keuren.

Tristan en Isolde
Tristan was een ridder aan het hof van koning Mark van Wales. Op een dag kreeg hij de opdracht de prinses van Engeland, Isolde, naar het hof van de koning te brengen. De Engelse koning had koning Mark beloofd met zijn dochter te mogen trouwen. Helaas gebeurde op weg naar Wales een ongelukje, waardoor zowel Tristan als Isolde dronken van de liefdesdrank die eigenlijk bedoeld was voor Isolde en koning Mark. Zij werden verliefd op elkaar, en begonnen in het geheim elkaar te ontmoeten nadat Isolde met de koning was getrouwd. Maar zij werden door een dwerg betrapt en de koning werd gewaarschuwd. Om de eer van zijn geliefde te redden verkleedde Tristan zich als een pelgrim. Isolde vroeg hem haar de rivier over te dragen, en dat deed hij. Vervolgens zwoor Isolde aan koning Mark dat hij en deze pelgrim de enigen waren die haar ooit hadden aangeraakt. Koning Mark was zich er niet van bewust dat Tristan zich als pelgrim had verkleed, vergaf Isolde en nam haar terug als zijn vrouw.

3. Locaties

Egeïsche Zee
Volgens een legende werd de Egeïsche Zee naar koning Aigeus van Griekenland genoemd. Een orakel voorspelde dat op een dag de zoon van Aigeus zijn dood zou veroorzaken. Toch trouwde de koning in het geheim en werd Theseus geboren. De jongen groeide niet in Athene op, en mocht daar pas naartoe als hij een steen op kon tillen waaronder een zwaard en sandalen voor hem lagen. Theseus maakte vele reizen en werd een groots avonturier. Hij versloeg zelfs de Minotaurus (half mens, half stier) in het labyrint van koning Minos. Toen hij uiteindelijk naar Athene ging vergat hij zijn zwarte zeilen door witte te vervangen, en daarom dacht zijn vader dat Theseus dood was. Uit pure wanhoop stortte Aigeus zichzelf van een klif de zee in, en gaf daarmee het orakel gelijk. Deze zee staat nu bekend als de Egeïsche zee.

Atlantis
De Griekse filosoof Plato was de eerste die het over een eiland genaamd Atlantis had, dat eens zou hebben bestaan. Hij zei dat dit eiland een zeemacht was die delen van West Europa en Afrika had veroverd. Ongeveer 9.000 jaar voor Plato zonk Atlantis door een milieuramp in de zee. Men denkt dat het in het midden van de Atlantische Oceaan lag, tussen Afrika en Amerika. Door de eeuwen heen is de theorie dat Atlantis bestaat door de meesten verworpen, en er zijn veel parodieën op ontstaan. Tijdens de middeleeuwen werd de theorie zelf compleet vergeten, maar in de moderne tijd werd deze herontdekt. Sommige filosofen denken dat Atlantis bestaan heeft, en dat de bewoners van het eiland cultureel hoog ontwikkeld waren. Zij zouden de voorgangers zijn van het moderne Arische ras. Men denkt dat zij schepen en vliegtuigen bezaten, die werden aangedreven door een soort energie kristal. Moderne theorieën stellen dat sommige eilanden die uit de zee omhoogkwamen delen van het oude Atlantis zijn.

Avalon
Avalon was een magisch eiland dat bij de kust van Groot-Brittannië zou hebben gelegen, en dat na enige tijd in de mist verdween. Het stond bekend om zijn fantastische appelen. Avalon komt in veel verhalen en legenden voor. Het zou het eiland zijn waar Jezus en Josef van Arimatea Brittannië bezochten, en daarom denkt men dat het bij Glastonbury lag door de aanwezigheid van een kerk. In de legende van koning Arthur woonde de Vrouwe van het Meer in Avalon. Men zegt ook dat koning Arthur nadat zijn zoon Mordred hem vermoordde op dit eiland begraven werd. Een ander eiland dat aan de Britse kust zou hebben gelegen en zonk, is Lyonesse. Dit wordt vaak met Avalon geassocieerd. Het zou de geboorteplaats zijn van de legendarische Tristan, uit de legende van Tristan en Isolde.

Bermuda
In de Atlantische Oceaan ligt tussen Bermuda, Puerto Rico en Fort Lauderdale, Floride een driehoekig gebied dat bekend staat als de Bermuda Driehoek. Het gebied is een miljoen vierkante kilometer groot, en strekt van de Golf van Mexico tot aan de Caraïbische Zee. Het gebied is omgeven met mythe en insinuatie, door de mysterieuze verdwijning van een aantal schepen en vliegtuigen. Mensen beweren dat de wetten der natuur in dit gebied niet gelden, en men denkt zelfs dat er sprake is van buitenaardse activiteit.

Skeptici stellen dat er lang niet zoveel verdwijningen waren, en dat de meeste gebeurden voordat men de juiste apparatuur had om ieder verdwenen schip of vliegtuig op te sporen, waaronder de radar en de satelliet. Zij stellen ook dat het aantal verdwijningen laag is ten opzicht van het aantal schepen en vliegtuigen dat veilig door het gebied trekt. De stroming in het gebied wordt geassocieerd met zwaar weer, en dat zou een logische oorzaak voor de ongelukken zijn. Sommigen beweren dat in de Driehoek een soort omgekeerd magnetisme heerst, waardoor de GPS apparatuur niet meer werkt en schepen op riffen varen. Een andere mogelijke verklaring zijn methaan hydraat bellen die schepen snel kunnen doen zinken in de Driehoek door de dichtheid van het water aan te tasten.

Een voorbeeld van een vlucht die in het gebied zou zijn verdwenen was vlucht 19 van een marine luchtvaart eskader. Men zegt dat het weer rustig was die dag, en de omstandigheden van de verdwijning waren verdacht. Maar later werd gezegd dat er wel sprake was van zwaar weer, en dat de dienstdoende functionaris in het vliegtuig op de radio zeer gedesoriënteerd overkwam. Vervolgens werd beweerd dat de vlucht waarschijnlijk ten tijde van de verdwijning niet eens in de buurt van de Bermuda Driehoek was. Dat zou een goede verklaring zijn voor het feit dat het vliegtuig nooit is gevonden. Maar daarmee wordt niet de verdwijning van enkele andere vluchten verklaard, waaronder de Star Tiger en de Star Ariel, die zeker in de buurt van Bermuda waren toen voor het laatst iets van ze vernomen werd.

Tegenwoordig is men het erover eens dat ongeveer 170 schepen en vliegtuigen zonder enig spoor in de Bermuda Driehoek zijn verdwenen. Er zijn ook andere plaatsen met een dergelijk verhaal van schipbreuken en verdwijningen, waaronder de Marysburgh Vortex in Lake Ontario en de Formosa Driehoek bij Taiwan.

Formosa
Een gebied van vijf miljoen vierkante kilometer in de Grote Oceaan heeft gelijke eigenschappen als de Bermuda Driehoek. Dit gebied heet de Formosa Driehoek, en het ligt bij Taiwan, Wake Island en de Gilbert Eilanden aan de westkust van de Verenigde Staten.

Fortuin Eilanden
De Fortuin Eilanden, ofwel de Eilanden van de Gezegenden, zouden plaatsen zijn waar de helden uit de Griekse mythologie overgaan naar het rijk der doden. De eilanden zouden in de Atlantische Oceaan liggen, nabij de Kanarische Eilanden. Men denkt dat Macaronesië een restant van deze eilanden is.

Lemurië
Lemurië is een hypotetisch verloren continent dat in de Indische of Grote Oceaan zou hebben gelegen. De oorsprong ervan is uitgebreid onderzocht, omdat veel Darwiniaanse wetenschappers geloofden dat hier de 'missing link' tussen de aapmensen en de mensen zou kunnen worden gevonden. Tegenwoordig zeggen wetenschappers dat het onwaarschijnlijk is dat Lemurië heeft bestaan, doordat onderzoek aan platen de theorie verwerpt. Maar occulte schrijvers en enkele volkeren denken dat het continent wel degelijk bestaan heeft, en dat het door geologische veranderingen in de oceaan gezonken is. Helena Blavatsky stelt in haar boek in de jaren 1880 dat de menselijke bevolking van Lemurië zwarte magie beoefende, en dat daarom de goden het continent deden zinken en een nieuw volk stichtten op Atlantis.

Mu
Mu was een continent dat eens in de Grote Oceaan lag, en dat waarschijnlijk naar de diepte is gezonken. Monsieur A. Le Plongeon haalde het idee van Mu als gezonken continent uit oude geschriften van de Maja's. Modern platenonderzoek wijst uit dat het continent niet kan hebben bestaan, omdat er geen aluminiumsilicium legeringen (SiAl) op de zeebodem gevonden worden, die continentale platen aan zouden duiden. Sommige mensen geloven echter nog steeds in het bestaan van het continent, en denken dat Mu en Lemurië hetzelfde zijn.

Onderwereld
De Onderwereld is een mythologisch rijk waar de god en godin van de doden woont, en waar de zielen van de doden naartoe gaan. In veel talen staat het onder verschillende namen bekend, waaronder Naraka (India), Helheim (Scandinavië and Duitsland) and Uca Pucha (Inca's). De Onderwereld is van de menselijke wereld gescheiden door vijf rivieren, namelijk Acheron (rivier van rampspoed), Cocytus (rivier van klaagzang), Phlehethon (rivier van vuur), Lethe (rivier van vergetelheid), en Styx (rivier van haat). Die laatste was bekend omdat Zeus de goden dwong de hele rivier Styx leeg te drinken als zij een eed hadden gebroken. Het water was zo smerig dat een god negen jaar lang zijn of haar stem kwijt zou raken. Ook werd Achilles door zijn moeder in de Styx gedoopt, om hem onsterfelijk te maken.

Ys
Volgens de mythe lag in Bretagne ooit een stad die Ys heette, en die door een Bretonse koning was gebouwd voor zijn dochter Dahut. De stad lag beneden het zeeniveau, en werd beschermd door een dam waarvan slechts een man de sleutel bezat. Maar op een dag kreeg Dahut de man zover haar de sleutel te geven, en zij opende de pport in de dam om haar geliefde binnen te laten. Zo werd de hele stad overstroomd en verdween deze in de zee. Niet alle verhalen houden Dahut verantwoordelijk voor de overstroming. Sommige stellen dat de goden de dam verwoestten om de stad te straffen. Men zegt dat Ys zo mooi was dat de stad Lutèce voortaan Parijs werd genoemd, en dat betekent 'gelijk aan Ys'.

4. Goden

Vroeger had iedere stam haar eigen geloof, en in deze verschillende geloven kwamen veel verschillende goden voor. Hieronder staan een aantal voorbeelden. Onthoudt hierbij dat een aantal elkaar (kunnen) overlappen.

Abzu - waterheer in de Sumerische mythologie die dreigt de creatie van de mens ongedaan te maken door een zondvloed, maar vervolgens beneden de aarde door Enki gevangen wordt gehouden (Mesopotamië)
Alignak – god van getijden in de mythologie van de Inuït (Siberië, Groenland en Alaska)
Arnemetia – water godin in Britse mythologie
Asopus - riviergod in de Griekse mythologie, en de vader van nimf Aegina
Atl – god van het water in de Azteekse mythologie (Centraal Mexico)
Atlaua – god van de vissers in de Azteekse mythologie
Boann – godin van de Rivier de Boyne in de Ierse mythologie
Chalchiuhtlatonal – god van het water in de Azteekse mythologie
Doris – godin van de Middellandse Zee, vrouw van Nereus en moeder van de Nereïden in de Griekse mythologie
Duberdicus – god van het water in Lusitanische mythologie (Portugal)
Dylan Eil Ton – zeegod in de Welse mythologie (voor-Christelijk Bretagne)
Enki - god van de zoetwater oceaan onder de aarde in de Sumerische mythologie (ook wel Ea genoemd)
Hydros – zoetwatergod in de Griekse mythologie
Manannán mac Lir – zee- en weergod in de Ierse mythologie
Neptunus/ Poseidon – god van de zee in Romeinse en Griekse mythologie
Nereus – god van de Middellandse Zee, shape-shifter, waarzegger, en zoon van Gaia en Pontus in de Griekse mythologie
Nethuns – god van de waterputten in de Etrurische mythologie (Italië)
Ninhursag - godin van het water en gemalin van Enki in de Sumerische mythologie
Pontus – voor-Olympische zeegod in de Griekse mythologie, en zoon van Gaia (aarde) en Aether (lucht)
Proteus – vroege zeegod in de Griekse mythologie, is een zoon van Poseidon of Oceanus, en een Najade
Rodon – god van de zee in de Illyriaanse mythologie (Balkan)
Saraswati – godin van kennis in het Hindoeïsme, was van origine een riviergodin (de Saraswati Rivier werd naar haar vernoemd)
Tootega – godin die op water kon lopen in de mythologie van de Inuït
Trition - god van de zee en boodschapper van de diepzee in de Griekse mythologie, zoon van Poseidon en Amphrite, en naar men dacht een zeemeerman
Untunktahe – watergod met zeer krachtige magie in Inheems Amerika (Lakota)
Varun - god van de regen en de hemelse oceaan (boven de hemel en onder de Onderwereld) in het Hindoeisme
Yah - god van de wateren in de mythologie van Kanaän
Yami - godin van de rivieren, zuster van de Hindoestaanse god van de dood en dochter van de zonnegod

5. Literatuur

Als je meer wilt lezen over de wezens, helden, goden of locaties die hierboven beschreven staan, kan je een van de volgende boeken proberen waarin deze worden genoemd (soms maar kort), of andere boeken over mythologie of over een bepaald land of volk.

Bacon, Francis – The New Atlantis
Blavatsky, Helena – The Secret Doctrine, the Synthesis of Science, Religion and Philosophy (Lemurië)
Berlitz, Charles – The Bermuda Triangle
Churchward, James – The Lost Continent Mu
Homerus – the Illiad and the Odyssey (Griekse goden and wezens)
Kusche, L.D. – The Bermuda Triangle Mystery Solved
Lang, Andrew – The Brown Fairy Book (Bunyip)
Miéville, China – The Scar (Grindylows)
Rowling, J.K – Harry Potter and The Goblet of Fire (Grindylows)

Voor meer informatie kan je op internet zoeken in de Encyclopedia Mythica (EN), Encyclopaedia Britannica (EN), and Wikipedia (NL).

NIEUW! Bezoek onze water astrologie pagina