Toepassing
Omdat nicotine een neurotoxine is (schadelijk voor de zenuwen) wordt het als insecticide gebruikt. Het komt in zeer kleine hoeveelheden voor in sigaretten, en is verantwoordelijk voor de verslavende werking van roken. Tijdens het roken wordt de meeste nicotine verbrand door de hoge brandbaarheid van de stof, maar nog steeds komt voldoende nicotine het lichaam binnen om een verslavende en schadelijke werking uit te oefenen. Mensen die tabak pruimen krijgen een grotere hoeveelheid nicotine binnen dan rokers.

Als nicotine het lichaam binnen dringt komt het in het bloed terecht, en wordt al vrij snel via de bloed-hersenbarrière naar de hersenen vervoerd. Daar verhoogt het het dopamine gehalte, een neurotransmitter die de hardslag en bloeddruk beïnvloed. Mensen gaan zich er plezierig door voelen, en dat verklaart de verslavende werking van nicotine.

Toxiciteit
Nicotine is veel giftiger dan de meeste andere alkaloïden, waaronder cocaïne. een dosis van 40-60 mg is dodelijk voor de gemiddelde volwassene mens. Nicotine is erg schadelijk tijdens de zwangerschap. Verder kan het kanker veroorzaken, omdat het apoptose remt; de geprogrammeerde vernietiging van lichaamsvreemde cellen.