Schadelijke stoffen - persistente organische componenten

Wat zijn POPs?

POP is de Engelse afkorting voor 'Persistent Organic Pollutants', ofwel een verzamelnaam voor diverse, vaak toxische chemische verbindingen. Met persistent wordt bedoeld niet of zeer slecht biologisch afbreekbaar.

Een groot gedeelte van deze slecht afbreekbare organische componenten zijn zogenaamde
gehalogeniseerde koolwatertoffen, dat wil zeggen organische ketens met één of meerdere halogenen eraan. Tot de familie van halogenen behoren bijvoorbeeld: chloor, broom en fluor.

Zie voor alle halogenen het periodiek systeem van Mendelejef

Hoe kunnen POPs in het milieu verspreid worden?

De componenten kunnen - soms in zeer geringe hoeveelheden - voorkomen of geproduceerd worden tijdens bepaalde industriële produktieprocessen. Vaak komen ze dan uiteindelijk via waswater, (regen)spoelwater, of gaswaswater in de al dan niet aanwezige afvalwaterzuivering of via lozing op het riool in de rioolwaterzuivering terecht.

Waarom kunnen POPs gevaarlijk zijn?

Op zich zou een organisch component dat uiteindelijk in een (riool)waterzuivering terecht komt daar ook gezuiverd respectievelijk afgebroken moeten worden. Echter - en hierin schuilt het gevaar - deze componenten zijn vaak niet, of zeer slecht biologisch
afbreekbaar. Daar de hoofdmoot van industriële zuiveringen eindigt met een secudaire zuiveringsstap (de biologische zuiveringsstap) zullen ze toch vrij in het oppervlakte-, bron- of zeewater terecht kunnen komen. Tevens zijn de concentraties vaak zo laag (ppm of ppb) dat zeer gerichte wateranalyses noodzakelijk zijn.

Mochten bepaalde dieren de stoffen opnemen, te denken valt aan vissen of vee, dan kunnen de POPs zich ophopen in het lichaam (grotendeels in vet). Dit verschijnsel heet bio-accumulatie. Vervolgens gaan de stoffen zich bij menselijke consumptie ophopen in het menselijk lichaam.

Zijn er goede maatregelen te treffen tegen bio-accumulatie van POPs?

Allereest moet men zoeken naar brongerichte maatregelen. Zijn deze geoptimaliseerd? Dienen tertiaire waterzuiveringsstappen getroffen te worden? Te denken valt aan actief-kool adsorptie, geavaceerde oxidatie en membraanfiltratie. Bij drinkwaterbereiding (althans in Nederland) wordt het ingenomen water zodanig fijn gezuiverd en continu op parameters geanalyseerd, dat men zich over het algemeen geen zorgen hoeft te maken over de volksgezondheid.

Is water dat verontreinigd is met POPs goed te zuiveren?

POP's hebben vaak een hormoonverstorende werking. Tot voor kort was er nog niet veel duidelijkheid over de mogelijkheden voor verwijdering van hormoonverstorende stoffen uit (afval)water, maar bij KIWA (Keurings Institutt WAterkwaliteit) is hiernaar een laboratoriumonderzoek gedaan. Hoewel de resultaten indicatief zijn en voor vaststellen van werkelijke mogelijkheden onderzoek moet worden gedaan op praktijkschaal, kan uit het onderzoek wel geconcludeerd worden dat oppervlaktewaterzuiveringen goed in staat zouden moeten zijn een aantal hormoonverstorende stoffen te reduceren tot een acceptabel niveau.

Lees nu op deze site ook over een onderzoek naar POP's in regenwater, uitgevoerd door de milieu-organisatie Greenpeace