Natriumhypochloriet voor zwembaden

Natriumhypochloriet in zwembadwater

Natriumhypochloriet is een effectief middel voor reiniging en desinfectie in zwembaden. Deze stof wordt gemaakt uit zout, dit wordt op Nederlandsgrondgebied gewonnen. Door middel van elektrolyse onstaat er uit zout, natriumhypochloriet.

Maar waarom is natrium hypochloriet een effectief middel voor reiniging en desinfectie? In het zwembadwater komen verschillende soorten ziektekiemen voor, hierbij denkend aan schimmels, bacteriën en virussen. Door gebruik te maken van natriumhypochloriet wordt het grootste gedeelte van deze ziektekiemen gedood, ook wordt het zwemwater continu gedesinfecteerd. Een voordeel van natriumhypochloriet is dat de ziektekiemen niet immuun kunnen worden voor deze chemicalie, waardoor het dus altijd een werkend middel blijft.

Natriumhypochloriet doodt ook de bacterie legionella pneumophila (legionella bacterie). Door gebruik van dit middel beperkt zich ook de groei van biofouling, waarin de legionella bacterie zich graag voorplant.

Bij "oude" zwembaden kan men nog last krijgen van rode ogen en een chloorlucht, dit betekent niet dat dit zwemwater niet schoon is. Zowel in oude als nieuwe zwembaden kan er door concentraties ureum (urine) en hypochloriet, chlooramines ontstaan. Deze werken irriterend op het slijmvlies van het oog, waardoor men last krijgt van rode ogen. Tevens onstaat er een chloorlucht. Tegenwoordig  is er in moderne zwembaden een betere beluchting, waardoor lucht ververst wordt. Schone lucht wordt vanaf bovenaf ingeblazen en wordt vanaf het waterniveau weer afgezogen, waardoor de nare luchtjes worden weggehaald. Ook is er in nieuwere zwembaden andere apparatuur te vinden voor de zuivering van het water. Het water dat het meest vervuild is zal ook vaker worden gezuiverd, ook wordt er rekening gehouden met de badgrootte en bezoekersaantallen.  

Er kan ook chloroform (CHCl₃) ontstaan als er bijvoorbeeld een badgast het water in gaat, deze brengt mogelijk ongemerkt verontreinigingen met zich mee (cosmetica, zweet of huidschilfers). Daarom wordt er altijd gevraagd om voor het betreden van het zwembad te douchen. Ondanks het douchen kunnen er toch verontreinigingen optreden, hier zijn dan de waterzuiveringsinstallaties voor. Onstaat er dan alsnog chloroform, dan duidt dit erop dat de installatie niet goed meer functioneert. Dit kan worden verholpen door reiniging of verbetering.

Het enige waar opgelet moet worden als er gebruik wordt gemaakt van natriumhypochloriet, is dat het beschermt moet worden tegen (zon-) licht en warmte. Hierdoor versnelt de ontleding waardoor er meer hypochloriet gebruikt moet worden, dan dat er eigenlijk nodig is.

Wat is het nu het verschil tussen gebonden en vrij chloor?

Deeltjes chloor die al bezig zijn om verontreinigingen af te breken wordt het zogenaamde gebonden chloor genoemd, vrij chloor is chloor wat alleen in het water aanwezig is en wat nog niet gebonden is.

Voor overdekte zwembaden gelden de volgende chloornormen t.a.v. :

• vrij beschikbaar chloor: > 0,5 mg/l. en < 1,5 mg/l.
  (Geldt niet voor kleine - of onoverdekte bassins)
  
• Gebonden beschikbaar chloor: < 1,0 mg/l

Zwembaden doen dagelijks testen om te kijken of het nog voldoet aan de eisen
Opgemerkt dient te worden dat bij gebruik van chloorbleekloog als desinfectiemiddel, de zuurgraad (=PH) van het zwemwater tussen de 6.8 en 7,8 behoort te liggen. in de praktijk ligt de meestgewenste PH meestal tussen 7.2 en 7.6. Bij een pH van 7,0 is de werking van het vrij werkzame chloor het beste, ongeveer 70%, zodra de pH 8,0 is werkt er ongeveer nog maar 20% (Bron handboek WHVZ)
Binnen deze normen treedt er geen gevaar voor huid en haar. Om er zeker voor te zijn om zich te ontdoen van de laatste chloorresten, is het zeker verstandig om zich na afloop te douchen.

Wanneer er een overmaat aan chloor in het water aanwezig is heeft dit een bijtende werking op de lichaamsweefsels, waardoor beschadiging van de ademwegen, maagdarmkanaal, ogen en huid kan optreden.

Noot: Natriumhypochloriet wordt ook wel eens chloorbleekloog (oplossing met 150 g/l actief chloor), chloorbleekmiddel (100 g/l actief chloor) en chloorbleekwater (50 g/l actief chloor) genoemd. Voor deze vier stoffen geld dezelfde chemische structuur: NaClO. Andere benamingen van deze stoffen zijn: bleekwater en natriumhypochlorietoplossing. In de volksmond wordt natriumhypochloriet chloor (een gas) genoemd terwijl dit toch een andere structuur heeft, Cl₂. Hypochloriet ook wel een hyperchloriet geschreven.

Alternatieven om minder hypochloriet in zwembaden te gebruiken zijn zwembadwater ozonisatie en UV-ontsmetting van zwembad water.