Bestrijding luchtverontreiniging

Wat kan men doen om luchtverontreiniging als gevolg van verbranding tegen te gaan?

Bij een onvolledige verbranding van brandstof kunnen er luchtverontreinigende stoffen vrijkomen. Vooral de uitstoot van SO₂ (zwaveldioxide) vormt een probleem. Om dit te voorkomen kan men overgaan op een brandstof die minder of geen zwavel bevat. Zo is men de afgelopen jaren steeds vaker gas als brandstof gaan gebruiken in plaats van zware stookolie. Om te voorkomen dat er NOx gevormd kan worden, is het belangrijk om er voor te zorgen dat men een evenwicht vindt in de hoeveelheid zuurstof die er toegevoegd wordt. Als deze te hoog is kunnen zuurstof en stikstof reageren tot NOx (stikstofoxiden), is deze te laag, dan vindt er geen volledige verbranding plaats, waardoor er roet en SO₂ vrij komen. 

Om luchtverontreiniging als gevolg van verbranding tegen te gaan, kan men technische maatregelen nemen om het proces aan te passen. Men kan gebruik maken van schonere technieken, zoals schonere brandertechnieken, rookgasontzwaveling en selectieve katalytische reductie een rol. 

Wat kan men doen tegen stofvormige verontreinigingen?

Om stofvormige verontreinigingen op te vangen kan men gebruik maken van de krachten die op de deeltjes inwerken. In een bezinkkamer kan men met behulp van de zwaartekracht deeltjes laten bezinken. Deze methode is alleen geschikt voor grof stof. Voor kleinere deeltjes kan men in een cycloon gebruik maken van de centrifugaalkracht. Het gas dat gereinigd moet worden, wordt in een snelle wervelende beweging gebracht, waarbij de (stof)deeltjes naar buiten worden geslingerd en afgevoerd kunnen worden. Bij wassers en filters maakt men gebruik van traagheidskrachten en deeltjesgrootte. Bij (gas)wassers wordt het in de lucht zwevende stof in botsing gebracht met waterdruppeltjes, waardoor ze tegen worden gehouden. Gaswassers kunnen ook gebruikt worden om bepaalde gassen uit de lucht te halen, wanneer deze in een gasvloeistof kunnen oplossen. Bij een elektrische stofvanger worden de stofdeeltjes elektrische geladen en in een elektrisch veld gebracht, waarna ze kunnen worden neergeslagen. 

Hoe verwijdert men gasvormige verontreinigingen?

Men kan gassen verwijderen door middel van gaswassing (zie hierboven), door absorptie aan vaste stof  of door omzetting in andere niet of minder hinderlijke gassen. 

Soms kan men een verontreiniging aan bepaalde poeder- of korrelvormige vaste stoffen absorberen. Het te reinigen gas wordt dan door een toren met actief kool of metaaloxiden geleid. Door het absorbens te verhitten, kan het gas weer vrij worden gemaakt. 

Sommige gassen kunnen door middel van verbranding worden vernietigd. 

Welke maatregelen kan men nemen om luchtverontreiniging door het verkeer tegen te gaan?

Het verkeer is voor een groot deel verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. Men kan een aantal maatregelen nemen om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen tegen te gaan. Men kan de motor aanpassen zodat er minder luchtverontreiniging plaatsvindt. Ook kan men een katalysator gebruiken, om de concentratie brandbare stoffen te verminderen. In plaats van gebruik te maken van een diesel- of benzine  motor, kan men deze ook vervangen door een motor die gebruik maakt van een heel ander soort brandstof. Er zijn mogelijkheden om een auto te laten rijden op gas, hete lucht, stoom, waterstof of elektriciteit (via accu's, zonnenergie of brandstofcellen). Van al deze mogelijkheden lijkt op dit moment de elektromotor het meest geschikt om op grote schaal toegepast te worden. 

Welke toepassingen zijn er bij biologisch afbreekbare verontreinigingen?

In Nederland is de landbouw de belangrijkste bron van ammoniak. Wanneer ammoniak in de lucht terecht komt, slaat het snel weer neer en kan dan op met name arme gronden verzuring en vermesting veroorzaken. Men kan er voor zorgen dat er minder ammoniak in de lucht komt door mest in de grond te injecteren in plaats van op het land te sproeien. Daarnaast help het ook om de lucht uit stallen en mestopslagkelders te zuiveren. 

Stoffen die biologisch afbreekbaar zijn, kunnen met behulp van een biofilter worden opgevangen. Het pakkingsmateriaal van een biofilter bestaat uit een mengsel van compost en vulmateriaal. Op dit materiaal groeit een slijmlaag, de biofilm, waarin zich actieve microorganismen bevinden, die de verontreiniging om kunnen zetten. 

Een andere methode die gebruikt wordt is de zogenaamde biowassing. Hierbij wordt verontreinigde lucht geabsorbeerd in water dat langs een verpakking stroomt. Op deze verpakking groeien microorganismen die de verontreiniging aëroob om kunnen zetten. 

Wat is er nog meer tegen luchtverontreiniging te doen?

De Europese Unie heeft richtlijnen opgesteld om de hoeveelheid luchtverontreiniging terug te dringen. Op basis hiervan voert de Nederlandse overheid haar beleid. Dit wordt bijvoorbeeld uitgedrukt in de Nederlandse Emissie Richtlijn Lucht. Als gevolg van dit beleid moeten ook bedrijven ervoor zorgen dat ze hun  luchtverontreiniging terug dringen. Dit kan bijvoorbeeld door filters te plaatsen in schoorstenen, bepaalde processen te veranderen zodat er minder energie verbruikt wordt of minder schadelijke stoffen vrijkomen. 

Ook u kunt zelf veel doen om er voor te zorgen dat de luchtverontreiniging afneemt. Dit hoeft niet veel moeite te kosten en komt uiteindelijk niet alleen het milieu maar ook uw eigen gezondheid ten goede:

U kunt dit allereerst doen door minder of geen gebruik te maken van de auto, en in plaats daarvan het openbaar vervoer of de fiets te nemen. Als u met de auto gaat, is het beter om niet in uw eentje in de auto te stappen, maar te carpoolen. Kies voor een energiezuinige auto. 

Maar er zijn nog meer manieren:

Verbruik niet onnodig energie. Voor de opwekking van elektriciteit wordt vaak nog steenkool verbrandt, waarbij CO₂ vrijkomt. Laat thuis en op uw werk dus geen apparaten en lampen onnodig aanstaan. Ook kunt u kiezen voor spaarlampen en energiezuinige appatraten. Zorg ervoor dat uw huis goed geisoleerd is, zodat u in de winter minder hoeft te stoken om uw huis te verwarmen. Ook kunt u gebruik maken van zonnenergie om warm water te verkrijgen. Bij het kopen van producten kunt u erop letten hoe ze gefabriceerd of geteeld en getransporteerd zijn. Het is bijvoorbeeld beter om seizoensgroente en fruit te kopen, omdat dat vaak niet uit verre landen getransporteerd hoeft te worden en omdat er doorgaans minder of geen extra energie gebruikt hoeft te worden om ze te telen. Ook kunt u bij het kopen van schoonmaakmiddelen en bijvoorbeeld verf voor de milieuvriendelijkere variant kiezen.

Als u met het vliegtuig op (zaken)reis of op vakantie gaat, kunt u de luchtverontreiniging die hierbij gevormd wordt compenseren door een bijdrage te leveren aan het planten van bomen (zie www.greenseat.com).

Bron: Dictaat Luchtverontreiniging Milieukunde InHolland Delft samensteller: M. Loeters

Terug naar het Lucht FAQ overzicht