Zink - Zn

Zink

Hoewel zink verbindingen al meer dan 2.500 jaar worden gebruikt voor de productie van brons, werd zink pas veel later als element ontdekt. Metallic zink werd voor het eerst geproduceerd in India ergens in de 15e eeuw door verhitting van het mineraal calamine (ZnCO₃) met wol. Zink werd herontdekt door Andreas Sigismund Marggraf in 1746 door calamiet met houtskool te verhitten. Momenteel wordt het meeste zink geproduceerd door elektrolyse van opgelost zinksulfaat (ZnSO₄).

Ongeveer een derde van alle metallic zink dat vandaag de dag wordt geproduceerd, wordt gebruikt tijdens het galvanisatie proces. Galvanisatie betekent het aanbrengen van een beschermlaag, zoals een ijzer laag, op een materiaal dat gevoelig is voor corrosie. De zink kan op het voorwerp worden gebracht door het in een plas zink te dopen, maar meestal gebeurt dat door middel van elektronplating. Zink anodes worden gebruikt in kathodische beschermingssystemen die ijzer tegen corrosie beschermen. Metallic zink wordt tevens gebruikt om batterijen, dakbekleding en sleutels te maken.

Zink wordt toegepast in verschillende legeringen. Brons, een zinklegering die tussen 55% en 95% uit koper bestaat, is waarschijnlijk de meest bekende hiervan. Brons werd 2.500 jaar geleden voor het eerst gebruikt en werd veel toegepast door de oude Romeinen, die het gebruikten voor munten, ketels en sieraden. Brons wordt momenteel nog steeds gebruikt, met name in muziekinstrumenten, schroeven en andere voorwerpen om ze corrosiebestendig te maken. Zink vormt een legering met lood en tin, genaamd soldeer, een metaal met een relatief laag smeltpunt dat wordt gebruikt voor elektrische bestanddelen, pijpleidingen en andere voorwerpen. Prestal, een legering met 78% zink en 22% aluminium, is bijna net zo sterk als staal, maar wordt net zo makkelijk gesmolten als plastic. Nikkel zilver, typemachine metaal, brons en Duits Zilver zijn andere veelvoorkomende zink legeringen.

Zink oxide (ZnO), een veel voorkomende zinkverbinding, wordt gevormd als metallic zink wordt blootgesteld aan de lucht en vormt een coating die de rest van het metaal beschermd. Zink oxide wordt toegepast in verf, rubber producten, cosmetica, medicijnen, plastics, printer inkt, zeep en batterijen. Zink sulfide (ZnS) gloeit op als het wordt blootgesteld aan ultraviolet licht (UV), röntgenstralen of elektronen en wordt gebruikt om horlogewijzers te maken, televisie beeldschermen en fluorescerende lampen. Zink chloride (ZnCl₂) is een zinkverbinding die wordt gebruikt als houtbeschermer en insecticide.

Gezondheidseffecten van Zink

Zink is een sporenelement dat essentieel is voor de menselijke gezondheid. Wanneer mensen te weinig zink binnen krijgen, kunnen ze een gebrek aan eetlust, afgenomen tastzin en reukzin, een traag wondherstel en huidpijnen ervaren. Zinktekorten kunnen zelfs tot geboorteafwijkingen leiden. 
Hoewel mensen aanzienlijke hoeveelheden zink zonder problemen binnen kunnen krijgen, veroorzaakt een teveel aan zink behoorlijke gezondheidsproblemen. Deze zijn buikkramp, huidirritaties, overgeven, duizeligheid en bloedarmoede. Zeer hoge gehaltes zink kunnen de alvleesklier beschadigen en de eiwitstofwisseling verstoren, en aderverkalking veroorzaken. Extensieve blootstelling aan zinkchloride kan problemen met de ademhaling veroorzaken. In de werkomgeving kan de besmetting met zink leiden tot een griepachtige aandoening die bekend staat als metaalkoorts. Deze gesteldheid verdwijnt na twee dagen en wordt veroorzaakt door overgevoeligheid.
Zink kan een gevaar zijn voor ongeboren en jonge kinderen. Kinderen kunnen via het bloed en de borstvoeding van de moeder zink binnen krijgen.

Milieu-effecten van Zink

Zink kan tenslotte ook de activiteit in de bodem verstoren, omdat het de activiteit van micro-organismen en wormen negatief beïnvloedt. De afbraak van organische materie kan hierdoor ernstig vertraagd worden.

Zink en water