Telluur Telluur is ontdekt door Franz Joseph Müller von Reichenstein in 1782. Reichenstein was hoofd inspectie van alle mijnen, smeltinstallaties en zoutwinningen in Transylvanië. Hij was erg geïnteresseerd in chemie en onttrok een nieuw metaal uit een gouden erts, dat bekend staat als aurum album (een soort goud). Hij dacht eerst dat het antimoon was, maar realiseerde zich al snel dat hij het mis had en dat het een nog onbekend element was. Het werk van Reichenstein raakte in de vergetelheid tot 1798 toen Martin Heinrich Klaproth, een Duitse scheikundige, de stof noemde in een krant. Klaproth gaf zelf het nieuwe element de naam telluur, maar zorgde dat alle lof van de ontdekking naar Reichenstein ging. Telluur komt in de natuur wel voor, maar wordt meestal gevonden in de ertsen sylvaniet (AgAuTe4) en calaveriet (AuTe2). Momenteel wordt de meeste telluur gewonnen als bijproduct van mijnwerkzaamheden en koper bewerking.
Telluur is een halfgeleider en wordt vaak verward met koper, tin, goud of zilver. Telluur wordt gebruikt om glas en keramiek te kleuren en is een van de primaire ingrediënten van ballonnen.
Telluur wordt vooral gebruikt als legering. Kleine hoeveelheden telluur worden toegevoegd aan koper en roestvrij staal om ze makkelijker te kunnen bewerken. Telluur wordt ook aan lood toegevoegd om het sterker te maken en te zorgen dat het niet verweert door toevoeging van zwavelzuur (H2SO4).
Telluur is een onderdeel van veel verschillende verbindingen. Onder andere: telluurzuur (H2TeO2), telluur tetrachloride (TeCl4), telluur dichloride (TeCl2), telluur trioxide (TeO3) en natrium telluride (Na2Te). Telluur zelf kent geen commerciële toepassingen
Gelukkig komen slechts weinig mensen in contact met telluur. Telluur is teratogeen en mag alleen gebruikt worden door ervaren scheikundigen, omdat blootstelling aan zeer lage hoeveelheden al een slechte adem en lichaamsgeur kan veroorzaken.
Blootstellingroutes: Telluur wordt in het lichaam opgenomen door inademing van aerosolen.
Inademingrisico: Verdamping bij 20 oC is te verwaarlozen; maar een schadelijke concentratie van deeltjes in de lucht kan snel worden bereikt als telluur wordt verspreid. Effecten door inademing: Slaperigheid, droge mond, metaalsmaak, hoofdpijn, knoflookadem, misselijkheid.
Effecten van korte-termijn blootstelling: De aërosol van telluur irriteert de ogen en de ademhalingsorganen. Telluur kan tevens effecten op de lever en het zenuwstelsel veroorzaken. Blootstelling kan resulteren in een slechte adem. Er moet altijd een dokter bij worden gehaald. Bij inslikken: maagklachten, constipatie en overgeven.
Chemische risico's: Wanneer het wordt verwarmd ontsnappen giftige gassen. Het reageert heftig met halogenen, waardoor brandgevaar ontstaat. Reactie met zink veroorzaakt vuurverschijnselen. Licht ontvlambaar. Fijn verdeelde deeltjes uit een explosief mengsel in lucht. Niet of nauwelijks schadelijk in natuurlijke processen.
Wanneer het verwarmd wordt en daardoor afbreekt kan telluur chloride toxische dampen uitstoten, bestaande uit telluur en chloride. |
|
