Cesium Het metaal wordt gekarakteriseerd door een spectrum dat twee felle blauwe lijnen bevat (vandaar de naam). Het is zilverig/ goud, zacht en handelbaar. Het is het meest elektronpositieve en het meest alkalische element. Cesium, gallium en kwik zijn de enige drie metalen die vloeibaar zijn bij kamertemperatuur. Cesium reageert explosief met koud water, en het reageert met ijs bij temperaturen boven -116 oC. Cesium hydroxide is een sterke base en kan daarom glascorrosie veroorzaken. Mensen kunnen blootgesteld worden aan cesium door de ademhaling, drinken of eten. In de lucht is het cesiumniveau laag, maar radioactief cesium is aangetoond in oppervlaktewater en verschillende soorten voedsel.
De hoeveelheid cesium in voedsel en drank is afhankelijk van de emissie van radioactief cesium door kerncentrales. Dit gebeurt meestal bij ongelukken. Sinds de ramp in Tsjernobyl (1986) zijn deze ongelukken niet meer voorgekomen. Mensen die in de nucleaire industrie werken, kunnen blootgesteld worden aan grotere hoeveelheden cesium, maar er zijn veel voorzorgsmaatregelen die genomen kunnen worden om dit te voorkomen.
Het is niet zo waarschijnlijk dat mensen gezondheidsproblemen krijgen die direct in verband gebracht kunnen worden met cesium. Wanneer iemand in contact komt met radioactief cesium, de kans hierop is echter zeer klein, kunnen cellen beschadigd raken als gevolg van de straling van cesiumdeeltjes. Hierdoor kan men gaan overgeven, misselijk worden, diarree krijgen en gaan bloeden. Wanneer men voor een lange tijd blootgesteld wordt aan cesium, kan men zelfs het bewustzijn verliezen. Men kan dan in coma raken of zelfs sterven. Hoe ernstig deze effecten zijn, is afhankelijk van de weerstand van de persoon en de duur van de blootstelling en de concentratie waar men aan blootgesteld wordt. Cesium komt in het milieu voornamelijk van nature voor als gevolg van erosie en de verwering van rotsen en mineralen. Het wordt door middel van mijnbouw en het malen van ertsen losgelaten in de bodem, lucht en het water.
Radioactieve isotopen van cesium kunnen vrijkomen in de lucht door ongelukken bij kerncentrales en het testen van kernwapens.
De radioactieve isotopen kunnen alleen door radioactief verval in concentratie afnemen. Niet-radioactief cesium kan vernietigd worden wanneer het in het milieu terecht komt of wanneer het met andere stoffen reageert tot specifieke moleculen. Zowel radioactief als stabiel cesium reageren op dezelfde chemische manier in het lichaam van mensen en dieren.
Cesium kan in de lucht over grote afstanden reizen voordat het terecht komt op de aarde. In de bodem en het water zijn de meeste cesiummengsels zeer wateroplosbaar. In de bodem echter, spoelt cesium niet uit naar het grondwater. Het blijft in de toplaag van de bodem, omdat het sterk bindt aan bodemdeeltjes. Het is daarom niet beschikbaar voor de opname door plantenwortels. Radioactief cesium kan planten binnendringen wanneer het op de bladeren valt.
Dieren die blootgesteld worden aan zeer hoge doses cesium, vertonen veranderingen in het gedrag, zoals een toegenomen of juist afgenomen activiteit. |
|
