Als we hoogleraar in de geografische hydrologie, Marc Bierkens van de Universiteit van Utrecht, mogen geloven, gaat het Groene Hart van nederland binnen een eeuw kopje onder. Oorzaak hiervoor zal zijn de jaarlijkse stijging van het grondwater als gevolg van zeespiegelstijging en bodemverzakking. Men is van mening dat we daar binnen afzienbare tijd niet langer tegenop kunnen pompen.
Oorzaken
Volgens berekeningen van Bierkens komt een steeds groter deel van Nederland onder de zeespiegel te ligen, doordat stijgend grondwater zich als gevolg van bodemdaling steeds makkelijker zal verspreiden. Bodemdaling wordt veroorzaakt door inklinking van veen als gevolg van oxidatie door contact met de lucht en daarnaast door extensieve grondwateronttrekking ten behoeve van de landbouw. Grondwateronttrekking vindt al lange tijd plaats in Nederland.
Onder het Groene Hart bevindt zich een met zout water gevulde zandlaag. Deze zandlaag vermindert de beweging van eb en vloed, maar vermeerdert de zeespiegelstijging in de Noordzee, die door het broeikaseffect veroorzaakt wordt. Zo stijgt ook de grondwaterspiegel in de bodem, waardoor het zoute grondwater steeds meer druk uitoefend onder met zoet grondwater gevulde klei- en veenlagen in de polder. De grondwaterspiegel stijgt door deze invloeden jaarlijks met ongeveer een centimeter.
Het oppervlaktewater in Nederland herstelt zich zeer snel, wanneer teveel aanwezig is stroomt het door naar zee. Het grondwater stroomt echter maar heel traag en wanneer te grote hoeveelheden aanwezig zijn kan dit problemen opleveren, met name in combinatie met bodemverzakking.
Bierkens verwacht binnen een eeuw twee meter grondwaterstijging. Als gevolg daarvan zullen heel wat polders onder water lopen, door openbarsting van veenlagen.
Oplossingen?
Men twijfelt momenteel of de instandhouding van ons veenweidelandschap het geld wel waard is, als de grondwaterspiegel erg ver stijgt. Er wordt al gespeculeerd dat het voordeliger is om land onder water te laten lopen dan om extra gemalen te plaatsen.
Delftse ingenieurs denken dat de oplossing ligt in het terugpompen van water naar zee voordat het de polders bereikt, omdat dan de grondwaterstand wordt beheerst en het effect van zeespeigelstijging wordt gecompenseerd. Naar deze mogelijkheid en de kosten en baten ervan wordt nog onderzoek verricht. Volgens hoogleraren van de TU-Delft zijn de extra kosten die hiermee gepaard gaan laag.
Marc Bierkens denkt niet dat dit een oplossing is. Hij is van mening, dat wij grondwater een rol moeten geven in ruimtelijke ordening, zodat alle functies beter een plaats krijgen ten opzichte van grondwaterstanden in gebieden in Nederland.
Men is hoe dan ook bang dat de grondwaterstanden een groot probleem gaan opleveren, waar niet meer tegenop te pompen is binnen een aantal decennia. Dat kan problemen opleveren voor de eigen productie van Nederland, met name in de landbouw. Het onderzoek duurt daarom voort.
Meer info over water verbruik, aanvoer en hoeveelheden in Nederland is nu beschikbaar We hebben nu een volledige grondwater directory |
